MYKLEBUSTSKIPET

See it, feel it,
smell it

Om Myklebustskipet

Myklebustskipet er det største vikingskipet som ein har funne spor etter i Noreg. Det vart funne i ein gravhaug på Nordfjordeid i 1874, men sidan vart det gløymt av mange. No reiser skipet seg frå oska berre få meter frå Eidsfjorden der Myklebustskipet fyrst segla for over 1000 år sidan.

Historia og funna

Den unge arkeologen Anders Lorange kom til Nordfjordeid frå Berge i 1874 for å undersøke den store gravhaugen som lokalt vert kalla «Rundehågjen» eller «Lisje Skjoratippen». Haugen står på Myklebustgarden, ein gard som har husa fleire gravhaugar. Men akkurat denne haugen viste seg å vere spesiell.

Haugen var om lag 30 meter i diameter, var nesten 4 meter høg, og hadde ei brei vollgrav rundt. Haugen inneholdt restane etter eit fantastisk vikingskip og ei rekke høgstatus-gjenstandar frå slutten av 800-talet. Dei overdådige gravrestane i haugen og spora etter dei mystiske rituala som var utført ved gravlegginga, gav ei facinerande innsikt i levemåte og verdsbilete i det norrøne samfunnet som levde på Nordfjordeid for over tusen år sidan.

Skipet i haugen fekk namnet Myklebustskipet, etter gardsnamnet. Dessverre kom skipet i skuggen av vikingskipa som vart funne nokre år seinare: Gokstadskipet i 1880 og Osebergskipet i 1904. Årsaken var at Gokstadskipet og Osebergskipet var funne intakte, medan Myklebustskipet hadde vorte brent ved gravlegginga. Det var derfor ikkje mykje å sjå av Myklebustskipet. Men gravhaugen inneholdt spor av ei stolt fortid om skipet og om den gravlagde. Denne fortida fortjener også å kome fram i lyset.

Storleiken av skipet blei kjent på bakgrunn av fleire funn: det første er antall klinknaglar og spiker (750), og storleiken på desse. Storleiken varierte etter kvar på skipet det hadde stått og lengda fortalte oss kor tjukke bordgangane på skipet hadde vore. Det andre er den store mengda med aske i haugen. Askelaget strakte seg ut til begge kantane av haugen, og på midten var det eit dobbelt lag. Det tredje er antall skjoldbular i grava. Totalt fant ein 44 skjoldbular, noko som ein trur representer mannskapet på skipet. Skjolda ville truleg vore plassert langs rekkene på skipet, og gir oss derfor eit bilete av lengda av skipet. Basert på desse punkta er den estimerte lengda på Myklebustskipet 30 meter. Dette er ein enorm størrelse, større enn både Osebergskipet og Gokstadskipet.

I vikingtid fanst der mange ulike måtar å gravlegge ein person, men hauglagte skipsgraver var noko som kun dei rikaste og mektigaste fekk. Dette vitnar også gjenstandane i grava om. Med seg hadde den døde fått eit fullt våpensett, smykker, spelebrikker og flottast av alt var eit keltisk bronsekar som romma dei brente beina. Alt dette tyder på at den gravlagde var ein rik mann, ein som stod sentralt i samfunnet – truleg ein vikingkonge. Myklebustskipet kan reknast som eit kongeskip – eit skip verdig den siste reisa til Vallhall.

Skipet tar form på nytt

Hausten 2016 skrivast det ny vikinghistorie på Nordfjordeid og i Bjørkedalen. Etter planlegging heilt sidan tidleg på 90-talet byrjar planane for eit senter som skal vise fram funna og historia frå vikingtid på Nordfjordeid å verte realisert. Dyktige og erfarne båtbyggarar frå Bjørkedalen starta arbeidet med å rekonstruere Myklebustskipet, slik vi trur det opprinneleg har sett ut. Bjørkedalen er ein stad som har lange tradisjonar innan båtbygging, som kan sporast tilbake til vikingtid. Tilgang på god skog har gjort at båtbyggeri har stått tett i tett i Bjørkedalen, og den dag i dag vert der bygd vikingskip og andre trebåtar. Båtbyggarane med sin levande tradisjon, er derfor ein avgjerande del i å kunne realisere Myklebustskipet.

Frå eit vikingsamfunn som etterlot seg spor av eit mektig kongeskip, til eit gjenbygd sjødyktig skip du kan ta og føle på. Kongeskipet er fødd på ny,og er kronjuvelen til Sagastad Kunnskapssenter.

Besøk Sagastad for å oppleve den fantastiske historia om Myklebustskipet!