©Fotografen Eide
©Ruben Soltvedt

Om Myklebustskipet

Myklebustskipet er det største vikingskipet som ein har funne spor etter i Noreg. Det vart funne i ein gravhaug på Nordfjordeid i 1874, men sidan vart det gløymt av mange. No har skipet reist seg frå oska berre få meter frå Eidsfjorden der Myklebustskipet fyrst segla for over 1000 år sidan.

Full lengde 30m / 100ft
Bredde 6m
Høgd i stamnen Ca 7m
Tal på årer 24 par
Tal på skjold 48
Tal på saum / spiker med rø ca 7000stk
Tal på trenagler Ca 700
Anslått vekt Ca 16 tonn

Historia og funna

Den unge arkeologen Anders Lorange kom til Nordfjordeid frå Berge i 1874 for å undersøke den store gravhaugen som lokalt vert kalla «Rundehågjen» eller «Lisje Skjoratippen». Haugen står på Myklebustgarden, ein gard som har husa fleire gravhaugar. Men akkurat denne haugen viste seg å vere spesiell.

Haugen var om lag 30 meter i diameter, var nesten 4 meter høg, og hadde ei brei vollgrav rundt. Haugen inneholdt restane etter eit fantastisk vikingskip og ei rekke høgstatus-gjenstandar frå slutten av 800-talet. Dei overdådige gravrestane i haugen og spora etter dei mystiske rituala som var utført ved gravlegginga, gav ei fascinerande innsikt i levemåte og verdsbilete i det norrøne samfunnet som levde på Nordfjordeid for over tusen år sidan.

Skipet i haugen fekk namnet Myklebustskipet, etter gardsnamnet der det vart funne. Dessverre kom skipet i skuggen av vikingskipa som vart funne nokre år seinare: Gokstadskipet i 1880 og Osebergskipet i 1904. Årsaken var at Gokstadskipet og Osebergskipet var funne intakte, medan Myklebustskipet hadde vorte brent ved gravlegginga. Det var derfor ikkje mykje å sjå av Myklebustskipet. Men gravhaugen inneheldt spor etter ei stolt fortid for skipet og den gravlagde. Denne fortida fortener også å kome fram i lyset.

Storleiken til skipet er kjent på bakgrunn av fleire funn: det første er antall klinknaglar og spiker (minst 7000), og storleiken på desse. Storleiken varierte etter kvar på skipet det hadde stått og lengda fortalde kor tjukke bordgangane på skipet må ha vore. Det andre er den store mengda med aske i haugen. Askelaget strakte seg ut til begge kantane av haugen, og på midten var det eit dobbelt lag, skild av eit sandlag. Det tredje er antall skjoldbular i grava. Totalt vart det funne 44 skjoldbular, noko som ein trur representer mannskapet på skipet. Dette talet reknast som eit minstetal då grava berre vart halvvegs utgreve. Skjolda ville truleg vore plassert langs rekkene på skipet, og gir oss derfor eit bilete av lengda av skipet. Basert på desse punkta er den estimerte lengda på Myklebustskipet 30 meter. Dette er ein enorm størrelse, større enn både Osebergskipet og Gokstadskipet.

I vikingtid fanst der mange ulike måtar å gravlegge ein person, men hauglagte skipsgraver var noko som kun dei rikaste og mektigaste fekk. Dette vitnar også gjenstandane i grava om. Med seg hadde den døde fått eit fullt våpensett, smykker, spelebrikker og flottast av alt var eit Keltisk bronsekar som romma dei brente beinrestane. Alt dette tyder på at den gravlagde var ein rik mann, ein som stod sentralt i samfunnet – truleg ein vikingkonge. Myklebustskipet kan reknast som eit kongeskip – eit skip verdig den siste reisa til Vallhall.

Rekonstruksjonen av Myklebustskipet

Hausten 2016 skrivast det ny vikinghistorie på Nordfjordeid og i Bjørkedalen. Etter planlegging heilt sidan tidleg på 90-talet byrjar planane for eit senter som skal vise fram funna og historia frå vikingtid på Nordfjordeid å verte realisert. Dyktige og erfarne båtbyggarar frå Bjørkedalen starta arbeidet med å rekonstruere Myklebustskipet, slik vi trur det opprinneleg har sett ut. Bjørkedalen er ein stad som har lange tradisjonar innan båtbygging, tradisjonar som kan sporast tilbake til vikingtid og har truleg vore til stades endå lenger. Tilgang på god skog har gjort at båtbyggeri har stått tett i tett i Bjørkedalen, og den dag i dag vert der bygd vikingskip og andre trebåtar. Båtbyggarane med sin levande tradisjon, spelte derfor ei avgjerande rolle for å kunne realisere Myklebustskipet.

Frå eit vikingsamfunn som etterlot seg spor av eit mektig kongeskip, til eit gjenbygd sjødyktig skip du kan ta og føle på. Kongeskipet er fødd på ny, og er kronjuvelen til Sagastad.

Besøk Sagastad for å oppleve den fantastiske historia, og tre om bord i Myklebustskipet!

©Ruben Soltvedt
©Fotografen Eide
©Jørn Løset